| Bu
gün dünyamızda harika bir dikey taşıma aracı
olarak kullandığımız ve insanlığın hizmetine
sunulan asansör ilk olarak Avrupadan bütün
dünyaya yayıldığını günümüze kadar gelen elimizdeki
belgelerden öğreniyoruz.
Çok eski çağlardan orta
çağa 13 yüzyılın başlarına kadar kaldırma
araçlarının arkasındaki güç İnsan ve Hayvan
gücüydü Eski Roma İmparotorluğu saraylarında
katlar arasında inip çıkan dolapların bulunduğu
yazıtlardan öğreniyoruz. Romalı Mimar VİTARÜS
.M.S. 26 yılında yazmış olduğu eserde Romada
M.Ö. 236 yıl önce dahi yük kaldırmak ve
indirmek için bir takım araçlarından söz
etmiştir. Daha sonra bu dolapların ilkel
bir asansör olduğuna o zamanki bilim adamları
karar vermişlerdir.
Orta çağ dönemlerinde buna
benzer dolapların (asansör) manastırların
duvarlarında dışarıdan faliyet gösteren
asansörlerin olduğu bilinmektedir bu tür
asansörlerin daha çok savunma ve korunma
amaçla yapıldığı düşmanların gece baskınları
yaparak içeriye girmesinin önlenmesi için
yapıldığı düşünülmektedir.
17.
Yüz yılın başlarında VELAYER adındaki bir
fransız mimar bu ilkel aleti biraz daha
geliştirerek karşı ağırlık ile daha iyi
dengede çalışmasını sağladı ve bu alet elle
çevrilerek hareket ettiriliyordu bunun adına
ise uçan sandelye adını vermiştir. 15 yıl
sonra Amarikalı mimar HENRY WATERMAN daha
büyük bir dolap yaptı ve iki katlı bir binada
kullandı bu aleti basınçlı hava ile çalıştırarak.
İnsan gücüne ihtiyaç kalmadığını gösterdi.
1867 yılında EDOUX adında
Fransız mühendis uluslar arası Paris sergisi
munasebetiyle yeni bir kaldırma makinesi
yaptı ve adını ASANSÖR (Asseneeur) koydu
bu makine ziyarete gelen misafirleri en
yüksek noktaya kadar çıkartıp indiriyordu.1878
yılında yine Paris sergisinde EDOUX Asansör
ile 62.5 metreye yüksekliğe çıkarmayı başardı.1880
yılında bu kez Alman fizikçı ERNER VAN SİEMENS
yeni bir buluş ortaya çıkardı. MANNHEİM
sergisinde Elektrikten faydalandı. 1889
yılında Pariste açılan bir sergide ünlü
fransız Mühendis EİFFEL adını ölümsüzleştirdiği
birde asansör kurdu ve insanlar zahmetsiz
bu kuleye çıkararak Parisi seyretdirdi..
Çok değil tam 3 yıl sonra
Ülkemizde İstanbul'da tarihin saklı olduğu
bir kent Altın Boynuz'un büyüleyici güzelliğine
bakan otelde (Pera palas), Orient Expres
yolcularını ağırlamak için 1892 yılında
Fransız Mimar Alxander Valley tarafından
inşa edilmiştir.
Beyoğlu'nda ilk elektrik
kullanan bina olmakla birlikte, Türkiye'nin
en eski elektrikli asansörüde Pera Palas
otelinde bulunmaktadır. (1892) Otelin en
güzel köşelerinden birini oluşturan asırlık
asansör adeta Pera Palas'la bütünleşmiş,
yenilerine taş çıkarırcasına günümüze kadar
güzelliğini ve ihtişamını koruyarak gelmiştir.
5 kişi (400)kg bir ağırlık taşıyabilen asansörün
haftada bir bakımı ve yılda birkezde muayenesi
yapılmaktadır. Bir Liftboy'un idare ettiği
asansörde şimdiye kadar önemli bir kazanın
meydana gelmemesi yüzyıllık asansörün gurur
kaynağı olmuştur.
Tam 15 yıl sonra Ülkemizin
ve Ege bölgemizin incisi olan İZMİR’de 1907
yılında Musevi Vatandaşımız olan Nesim Levi
tarafından Karataş semtinde bir Asansör
kuruldu,Özelikle yaşlı ve sakatların kullanımı
gayesi yapılan bu asansör önceleri su buharı
ile çalışıyordu bu gün ise Elektrikle çalışıyor.
Bu yapı İzmirin tarihi asansör
kulesiydi 60 metre yükseklikte olan bu kulede
55 metre seyir mesafeli iki asansör bulunuyor
yakın bir düöme kadar bozuk olan asansörler
1995 yılında İzmir belediyesi tarafından
restore edilmiştir asansörün üst katında
dinlenmeniz ve İzmir körvezinin eşsiz manzarasını
seyretmenizi olanak sağlayan bir kaffe ve
resturant bulunmakatadır.
Bu tarihlerden birkaç yıl
arayla özelikle İstanbulun Beyoğlu semtinde
bir çok asansör inşa edilmiş ne yazıki bunlar
yapılam imar tadilatlarında yada yıkılan
binaların yerine yenilerin yapılması süreti
ile bu tarihi asansörler yok olmuştur.
19.yüz
yılın başlarında dünyada asansörlerde yapılan
teknolojik devrimler sayesinde hızla ivme
kazanarak Uluslar arası dev firmalar kurulmuş
ve asasörde adeta bir teknolojik devrim
yaratılmıştır.
Bu gün bu asansörler hızları
saniyede 8 metre olan ve 400 metreye kadar
yükselen asansörle yapılmakta üstelik bu
asansörler rahatlıkla 20-25 kişiyi taşıyabilen
akıllı asansörlerdir.
Akıllı
asansörler den çok kısa olarak söz etmek
gerekirse bu asansörler bina yolcu trafğine
göre tasarlanmış,hatta otmasyon sistemi
sayesinde yolcunun kullanım alışkanlıkları
takip ederek Örneğin: hergün herhangi bir
kattan asansöre binen yolcu birkaç gün sonra
sistem sayesinde otomatik olarak algılanır
o yolcuyu o katta hazır bekler.en önemlisi
her hangi bir tehlike anında asansörün veri
bankasında biriken bilgiler sayesin asansörlerin
öncelikle hangi katlara yöneleceğini kendisi
belirler.Asansör dolduğunda diğer katlara
uğramadan gider ve vakit kaybının önüne
geçerler.Ayrıca bu asansörler UPS beslemeli
yapıldığı takdirde eleketrik kesilmelerinde
veya jenarötör arızasında asansörlerin kat
arasında kalması da önlenebilmektedir.
|